آفتاب کرمانشاه

یاد «طالقانی» را چرا باید زنده نگاه داشت؟

شناسه خبر » 278228

تاریخ انتشار » 1397/06/19-21:32

تعداد بازدید ها » 416

آفتاب کرمانشاه: عصرایران نوشت- واقعیت این است که قرائت واحدی از اسلام وجود ندارد ولی مردم ایران در سال 57 قرائتی از اسلام را در انقلاب برگزیدند که نماد آن طالقانی بود.

 امروز 19 شهریور 1397 سی و نهمین سالروز خاموشی ناگهانی و شوک آور آیت‌الله سید محمود طالقانی است و خوش‌بختانه شهرداری تهران تصاویر او را امسال هم در سطح شهر نصب کرده و خاطره‌ها تازه شده است. در دوره آقای قالیباف هم البته در سطح شهر تصاویر او نصب می شد و از این حیث اجماع وجود دارد.

کثیری از جمعیت حال حاضر ایران متولد سال‌های پس از درگذشت طالقانی (1358)‌اند یا آن هنگام کودک بوده‌اند و نام او را تنها در ایستگاه‌های مترو یا روایت‌های رسمی شنیده‌اند و حد‌اکثر این که می‌دانند نمایندۀ اول تهران در مجلس بررسی نهایی قانون اساسی یا مجلس خبرگان قانون اساسی بوده و نخستین امام جمعۀ تهران بعد از انقلاب یا عضو یا رییس شورای انقلاب.
یاد «طالقانی» را چرا باید زنده نگاه داشت؟
طالقانی اما فراتر از این عنوان‌ها بود. چرا که نام او به تعبیر امروز برند انقلاب با قرائت دموکراتیک بود و در غیاب امام خمینی محبوب‌ترین روحانی در داخل کشور.

در ترسیم اوج محبوبیت این روحانی همین بس که در روزهای تاسوعا و عاشورای سال 57 میلیون‌ها نفر در تهران پشت سر او راه‌پیمایی کردند. راهپیمایی بزرگی که به منزلۀ رفراندوم تلقی شد و رژیم شاه مشروعیت کامل خود را با وجود دولت نظامی به ریاست ارتشبد ازهاری و اعلام حکومت نظامی در شهرهای مختلف از دست داد. مضحک بود که به موجب حکومت نظامی اجتماع بیش از دو سه نفر ممنوع باشد اما دو سه میلیون نفر در پایتخت راه پیمایی کنند.

یکی از مهم ترین دلایل انتخاب مهندس بازرگان به نخست وزیری دولت موقت نیز دوستی طالقانی با او بود. چندان که در زمرۀ بنیان‌گذاران نهضت آزادی ایران در اوایل دهۀ 40 به حساب می‌آید هر چند که شخصیت او به مرور زمان فراحزبی شد و طیف های مختلف را پوشش می‌داد.

در نگاه نسل انقلاب طالقانی مرد شماره دو انقلاب بود که البته هیچ گاه درصدد رقابت با امام خمینی بر نیامد. در دورانی که زندان بود برای کتابی که در زمینه اقتصاد نوشت عنوان «امام» را برای او هم به کار بردند اما بعد از ان ادامه نیافت.

آیت الله طالقانی در کنار آیت‌الله منتظری مشهورترین روحانیون زندانی سیاسی به حساب می‌آمدند و البته شهرت طالقانی به سبب اقامت در تهران بیش از آقای منتظری بود.

در یکی از اولین پوسترهای منتشره سپاه تازه تأسیس پاسداران تصویر او در کنار امام خمینی و دکتر علی شریعتی با این عبارت نقش بست: و ظلمت شب از این سه تَن بگریخت.... همین نشان می‌دهد در چه مرتبه‌ای قرار داشته است.

روز 21 بهمن 57 و هنگامی که حکومت نظامی از ساعت 4 بعد از ظهر اعلام شد آقای طالقانی اطلاعیه‌ای صادر کرد که چاپ شد اما توزیع نشد و در آن از نقشۀ حکومت برای ایجاد حمام خون خبر داد و مردم را از در‌افتادن در این دام برحذر داشت. رهبر فقید انقلاب اما ساعتی بعد اطلاعیه‌ای کاملا متفاوت صادر کرد و از مردم خواست تسلیم نشوند و به خیابان بیایند و همین تصمیم طومار رژیم سلطنتی را در هم پیچید و البته هیچ گاه این ماجرا را به روی او نیاورد. 

اطلاعیه چاپ شده اما توزیع نشده طالقانی را این نویسنده در نوجوانی دیده است و می توان حدس زد  یا از اعلام قریب الوقوع بی طرفی ارتش بی‌اطلاع بوده و نقشی که دو ارتشبد – عباس قره باغی و حسین فردوست- ایفا خواهند کرد یا امام خمینی با روحیۀ یگانه‌ای که داشت تصمیم شجاعانه‌ای گرفت و تفاوت‌ها یا امتیازات خود را به نمایش گذاشت.

طالقانی، روحانی متفاوتی بود و دوست داشت همۀ گروه های سیاسی در صحنه بمانند و اختلافات آرام آرام شروع شد و اندک زمانی بعد از پیروزی انقلاب و بازداشت یکی از فرزندان خود در یکی از کمیته‌ها تهران را به حالت قهر ترک کرد و به باغ حسین شاه حسینی در کرج رفت و مجاهدین خلق اولین حرکت خود را سامان دادند و برای حمایت از طالقانی اعلام آمادگی کردند ولی او وارد این بازی نشد و به قم رفت و با امام دیدار کرد و به تهران بازگشت.

علاقۀ امام به او چنان بود که وقتی دربارۀ حجاب زنان اظهار نظر کرد و در حالی که در کسوت مرجعیت هم نبود امام بر نظر او صحه گذاشت.

طالقانی دموکرات منش بود و به شورا و حکومت شورایی و نه متمرکز باور داشت و برای حل اختلافات قومی تلاش خود را به کار می بست.

از این رو روند مجلس خبرگان قانون اساسی را چه بسا نمی پسندید ولی علنی اعتراض نمی کرد و همین که روی زمین نشست و نه روی صندلی به این ناخرسندی تعبیر شده هر چند روایت غالب این است که دوست نداشت به جای سناتورها در مجلس سنای شاه بنشیند هر چند که نویسندۀ این سطور روایت نخست را باور دارد و نمی تواند بپذیرد طالقانی شهره به روشن‌فکری با صندلی مشکل داشته باشد.

به خاطر همین‌ها و صدق و صفای او بود که نصف جمعیت تهران پشت سر او نماز می‌گزارد و هر چند به خاطر همه اینها باید یاد او را همواره زنده نگاه داشت اما یک دلیل ویژه دیگر هم هست:

واقعیت این است که قرائت واحدی از اسلام وجود ندارد ولی مردم ایران قرائتی از اسلام را در انقلاب 57 برگزیدند که نماد آن طالقانی بود. نکتۀ مهم این است. خطبه‌های نماز جمعه را او می‌خواند و سخنران پیش از خطبه‌ها هم محمد مجتهد شبستری بود.

مردم بر پایۀ این قرائت به خیابان آمدند، از دولت بازرگان حمایت کردند، در همه پرسی جمهوری اسلامی رأی آری دادند و در خبرگان قانون اساسی بالاترین رأی را در تهران به نام سید محمود طالقانی نوشتند و هر جمعه دو میلیون نفر به او اقتدا می کردند.

با این اوصاف می توان گفت طالقانی یک نام نیست تا مانند شخصیت های سیاسی و مذهبی و فرهنگی دیگر گرامی داشته شود. بلکه نگاه او مهم است. طالقانی از اعدام شیخ فضل الله نوری به دست رهبران مشروطه و با حکم یک روحانی ( شیخ ابراهیم زنجانی)  انتقاد می کرد و آن را لکۀ ننگ بر دامان مشروطه می دانست اما تفکر ضد مشروطۀ شیخ را که به مرور و خاصه در سال های اخیر تبلیغ می شود نمایندگی و ترویج نمی کرد و خود به نحله فکری هواداران مشروطه تعلق داشت نه شیخ فضل الله.

طالقانی به سید مجتبی نواب صفوی رهبر فداییان اسلام هم در خانه پناه داد اما حامی فکر و روش آنها نبود. طالقانی، یکی از بنیان‌گذاران تشکیلاتی بود که به صراحت می‌گفتند «ما مسلمان، ایرانی و مصدقی» هستیم اما این مصدقی بودن را دست‌مایۀ دو گانۀ «مصدق – کاشانی» و تکرار آن در جمهوری اسلامی نکرد.

یاد طالقانی را باید زنده نگاه داشت چون کار ما را در فهم قرائت خوانش انقلاب 57 در چهل سال پیش آسان می کند. آن گاه در می یابیم آنچه تئوریسین‌های اقتدارگرایان می‌گویند چون نسبتی با اندیشه‌های طالقانی ندارد با متن انقلاب 57 هم به قاعده نسبتی ندارد.

به طالقانی نیاز داریم چون در یک گروه و تفکر محدود نمی‌ماند و حلقۀ وصل بود.

این واقعیت را هم نمی‌توان انکار کرد که به لحاظ اقتصادی سوسیالیست بود. روحانی و مجتهد و مفسر قرآن بود اما سوسیالیست بود. حاشا که بگوییم کمونیست یا ماتریالیست بلکه به سوسیال دموکراسی باور داشت.

برای نسل کنونی که منتقد است و خاطره ای از انقلاب 57 ندارد و درباره چرایی انقلاب 57 و اتفاقات صدر انقلاب می پرسد طالقانی تنها یک نام نیست، یک پاسخ است. یک رمز گشایی است. قرائت مورد نظر انقلاب 57 از اسلام و قرآن. کما این که در تلویزیون بعد از انقلاب برنامۀ «با قرآن در صحنه» با نگاه و تفسیر او پخش می شد.

کافی است به این نکته دقت کنید که پس از درگذشت او قرار بود این برنامه با تفسیر امام خمینی ادامه یابد و با نگاه عرفانی و چند قسمت هم پخش شد اما چون در مقام حکومت نشسته بود و برخی مراجع سنتی نگاه عرفانی را نمی‌پسندیدند ادامه نداد. حال آن که برنامه طالقانی ادامه یافت و با مرگ قطع شد.

انقلاب 57 با کدام قرائت؟ با خوانش طالقانی. اسلام با کدام خوانش؟ با قرائت طالقانی. نه این که قرائت‌های دیگر مطرح نیستند که منظور قرائت انقلاب در سال 57 است. ضرورت و اهمیت گرامی‌داشت این یاد در این نکته است و در این نکته هزار ظرافت نهفته است و نیاز به تفسیر و تفصیل ندارد.

مطالب مرتبط

کلید واژه ها

 19 شهریور آیت الله طالقانی 

ارسال نظر  خوانندگان :

نام  
ایمیل  
وب سایت (اختیاری)  
متن  
  تصویر امنیتی  

کد امنیتی تصویر بالا را در کادر  وارد کنید

 
   
         

نظرات کاربران

   


 
     

آخرین اخبار

وزیر کشور: مرز خسروی باز می‌شود

کوروش قاسمی به عنوان بخشدار سومار معرفی شد کوروش قاسمی به عنوان بخشدار سومار معرفی شد

توجه به تولید اولویت اول سیستم بانکی کشور است

آغاز ثبت‌نام آزمون استخدامی بخش خصوصی از امروز

بازگشایی مرز "خسروی" نیازمند اعلام کتبی دولت عراق است/ هیچ چیز قطعی نیست، اما امیدواریم

اقدامات جدید قوه قضاییه در بحث مبارزه با فساد امیدوار کننده است/ انتظار داریم دستگاه های امنیتی و قضایی برخورد قاطعی با عوامل تیراندازی در هرسین داشته باشند

آغاز مهلت مجدد انتخاب رشته آزمون ارشد پزشکی/آخرین تغییرات ظرفیت رشته‌ها ثبت نام در طرح کارورزی

نجفی بخشیده شد

هر ساعت 2 کشته در تصادفات ایران ر

برگزیدگان دومین جشنوارۀ منطقه ای تئاتر خیابانی هرسین معرفی شدند

کنکوری‌ها "فضایی" انتخاب رشته نکنند

ابرناکی کرمانشاه تا پنجشنبه ادامه دارد/ پیش‌بینی وزش باد با سرعت 45 تا 60 کیلومتر بر ساعت

پیکر مطهر جانباز شهید دوران دفاع مقدس در کرمانشاه تشییع شد

داوطلب کنکور گیلانغربی حین انتخاب رشته جان باخت

حضور قالیباف در افتتاح واحدهای بازسازی‌شده روستای سرپل‌ذهاب

پیش بینی می شود امسال یک میلیون زائر از مرز خسروی تردد کنند/قصرشیرین میزبان اصلی زائران اربعین است

سعودی‌ها و اماراتی‌ها و حامیان آنها که مرتکب جنایات بزرگی در یمن شده‌اند، قطعاً به نتیجه نخواهند رسید / حفظ یکپارچگی یمن با توجه به عقاید دینی و قومیت‌های مختلف این کشور نیازمند گفتگوهای یمنی – یمنی است

دستور ویژه رئیس جمهور برای ثبت جهانی منظر فرهنگی تاریخی اورامانات

بخش خدمات بیشترین تخصیص را به خود اختصاص داد و بخش های کشاورزی و صنعت در رده های بعدی

جشنواره ملی «انجیر» شهریورماه در ریجاب برگزار می‌شود

تاق بستان و بیستون بهم نرسند بهتر است!

عارف: در سال۹۲ گفته شد روحانی در کارگروه اصلاح طلبان باشد اما خاتمی نپذیرفت /فعلا درباره کنار کشیدنم از انتخابات حرف نمی زنم

موحدی کرمانی: خیلی ها به خاطر زود رنجی از امام و مقام معظم رهبری، از قطار انقلاب پیاده شدند

خبر خوش برای کارگران ساختمانی

۲ خانه ورزش روستایی در گیلانغرب افتتاح شد

نتایج اولیه کنکور سراسری سال ۹۸ منتشر شد

استاندار کرمانشاه: دستگاه‌های اجرایی سریعتر مدارس را تخلیه کنند/لزوم تعیین تکلیف معلمان مناطق جنگی

مدیرعامل باشگاه هندبال زاگرس: شرایط سخت شده، اما امیدوار به تکرار موفقیت هستیم

جهاد در میدان سازندگی در امتداد دفاع مقدس است

سردار سلیمانی با ظریف: اقدام آمریکا در تحریم شما جنون آمیز است / این اقدام ثابت کرد که شما تاثیری عمیق بر افکار عمومی و مردم آمریکا دارید / به شما تبریک می‌گویم سردار

وزیر امور خارجه امروز ما مجتهد سیاسی است / شهادت می‌دهم ظریف رسول امین بوده / اگر از اصل ششم قانون اساسی فاصله بگیریم، باید دیر یا زود خداحافظی کنیم / اگر به تماس تلفنی اوباما جواب نداده بودم، دستیابی به برجام سخت‌تر می‌شد / پیمان حدیبیه هم حداکثری نبود / اگر ظریف وزیر خارجه نبود، به این آسانی به توافق نمی‌رسیدیم / به ما حسادت می‌کنند؛ ۸ سال مذاکره می‌کردند، حاصلی نداشت / اهل مذاکره ایم؛ اگر آمریکا می خواهد مذاکره کند، اول تحریم را بردارد؛ کاری نداریم که می خواهد وارد برجام شود یا نه / نمی شود تنگه هرمز برای شما باز باشد و تنگه جبل الطارق برای ما ناامن / آن روز که سپاه ناوچه شما را متوقف کرد، یک ناوچه انگلیسی آنجا بود؛ چرا هیچ کاری نکرد؟ پس هیچ کاری نمی توانید بکنید

نمایشگاه سراسری مبلمان خانگی در کرمانشاه برپا شد

ثبت "هرسین" به عنوان شهر ملی گلیم ایران

برای تحقق اهداف "اشتغال" استان 7000 میلیارد تومان سرمایه‌گذاری نیاز است

پذیرش افسر پیمانی در هواپیمایی نیروی انتظامی

سرنوشت منطقه ویژه اقتصادی اسلام‌آباد را به سرنوشت پتروشیمی گره زده بودند در حالیکه پتروشیمی یک پروژه است اما منطقه آزاد یک زیرساخت بااهمیت برای سرمایه‌گذاری می‌باشد.

جشنواره "اسب" اصیل کُرد در کرمانشاه برگزار می‌شود

۲۱ بلوک از واحدهای مسکن مهر سرپل ذهاب تا پایان شهریور تحویل می شود

کرمانشاه بیشترین بیکار دانشگاهی را دارد

فلاحت‌پیشه: ایران از آمریکا به دلیل تحریم ظریف به دبیرکل سازمان ملل شکایت کند

کارت سوختتان را از پست رهگیری کنید

نیویورکر: ظریف ماه پیش به دیدار با ترامپ در کاخ سفید دعوت شد / این پیشنهاد را ۲۴ تیرماه رند پال در نیویورک به ظریف داد

مسکن مهر ۳۰۰ واحدی قصرشیرین مهرماه به بهره برداری می رسد قص

برپایی نمایشگاه بزرگ پیاز هرسین/ سایت ملی الگویی گیاهان دارویی در "هرسین" ایجاد می‌شود

نمایندگان مجلس در امور اجرایی آموزش و پرورش دخالت نکنند

زلزله ۴.۲ ریشتری تازه آباد کرمانشاه را لرزاند

افتتاح و بازدید چند طرح توسط وزیر بهداشت در کرمانشاه

تصویب حذف 4 صفر از پول ملی / 1000تومانی 1 تومان می‌شود

کرمانشاه قهرمان مسابقات "بوکس" جوانان کشور شد

نظر هیات نظارت بر رفتار نمایندگان درباره شکایت شورای عالی امنیت از فلاحت‌پیشه و حضرتی

تبلیغات

http://aftabnews.ir/files/adv//33_673.jpg


  طراحی و پیاده سازی توسط پیشگامان ایده نگار

  تمامی حقوق متعلق به سایت آفتاب کرمانشاه می باشد-برای نمایش بهتر از مرورگر Firefox یا Chrome استفاده کنید